Wpisany przez Administrator | 26 listopada 2009

      Uczestniczymy także w projekcie budowy Muzem wojny 1920 roku w Wyszkowie. Do niedawna gościliśmy w naszej placówce objazdową wystawę przygotowaną przez Komitet do spraw utworzenia muzeum wyszkowskiego, dotyczącą Wojny polsko-bolszewickiej na ziemii wyszkowskiej. Zdjęcia z wystawy wkrótce!!!

      Wszystkich chętnych zapraszamy do współpracy z nami, obecnie gromadzimy wiadomości dotyczące września 1939 na ziemii wyszkowskiej. Zebrane materiały opublikowane będą we wrześniowym wydaniu Zeszytów Wyszkowskich.

      Dnia 4 czerwca 2009 r. w XX Rocznicę Wyborów Parlamentarnych odbedzie sie w Szkole MIĘDZYPRZEDMIOTOWY KONKURS WIEDZY O SAMORZĄDZIE TERYTORIALNYM ORAZ HISTORII I WALORACH KULTUROWO-PRZYRODNICZYCH POWIATU WYSZKOWSKIEGO.  W konkursie biorą udział czteroosobowe drużyny - przedstawiciele poszczególnych klas. Chętnych prosimy o zgłaszanie się do nauczycieli: biologii, geografii, wos, historii.

      Poniżej prezentujemy zagadnienia służące przygotowaniu się do konkursu:

HISTORIA
Literatura: J. Szczepański, Dzieje Wyszkowa i okolic., Wojna polsko-bolszewicka na ziemii wyszkowskiej, H. Sienkiewicz, Potop. oficjalna strona internetowa miasta i gminy Wyszków.

     GEOGRAFIA

   1. W której części Niziny Mazowieckiej leży powiat wyszkowski, podaj jego powierzchnię.
   2. Wymień 2 mezoregiony na obszarze, których leży nasz powiat.
   3. Pomiędzy jakimi południkami rozciąga się obszar powiatu wyszkowskiego.
   4. Pomiędzy jakimi równoleżnikami rozciąga się obszar powiatu wyszkowskiego.
   5. Podaj rozciągłość południkową i równoleżnikową powiatu wyszkowskiego.
   6. W jakim regionie klimatycznym leży nasz powiat?
   7. Podaj średnią temperaturę oraz średnią roczną amplitudę `temperatury dla powiatu.
   8. Ile wynosi średnia roczna suma opadów i w którym miesiącu są najwyższe opady.
   9. Podaj nazwę malowniczej skarpy nadbużańskiej w Deskurowie- miejsca chętnie odwiedzanego przez turystów.
  10. Skąd wypływa i na jakiej wysokości znajdują się źródła rzeki Bug?
  11. Jak nazywa się największy na Niżu Polskim meander Bugui w którym miejscu się znajduje?
  12. Podaj przybliżone rozmiary „Wielkiego Koła Bugu”
  13. Podaj nazwy trzech projektowanych rezerwatów przyrody w powiecie wyszkowskim.
  14. Krajobraz Ziemi Wyszkowskiej został ukształtowany w czasie zlodowacenia środkowopolskiego. Podaj nazwy utworów pozostawionych przez lądolód.
  15. Wymień trzy nazwy form terenu spotykanych w powiecie.
  16. W których miejscach powiatu wytworzyły się najlepsze gleby, podaj ich nazwę.
  17. Podaj nazwę rzek, które przepływają przez Długosiodło i Kamieńczyk.
  18. Podaj nazwę miejscowości, w której znajduje się drewniany kościółek- zabytek klasy zerowej.
  19. Podaj dwie inne nazwy Puszczy Białej.
  20. Który obszar powiatu należy do Zielonych Płuc Polski.
  21. Wymień gminy powiatu wyszkowskiego.
  22. Która z gmin ma najwcześniej, a która najpóźniej południe słoneczne?
  23. Podaj imię i nazwisko autorki monografii „Puszcza Biała, jej dzieje i kultura” ( PWN, 1973)
  24. W jakiej miejscowości znajduje się pomnik flisaka i o czym przypomina?
  25. W której gminie powiatu latem jest najwyższy kąt padania promieni słonecznych?

 

    BIOLOGIA

   1. Roślin chronione częściowo i całkowicie występujące w powiecie wyszkowskim.
   2. Zwierzęta ziemi wyszkowskiej.
   3. Zabytki w Powiecie wyszkowskim.
   4. Naturalne zbiorowiska roślinne:

Ø      kompleksy leśne (drzewostan Puszczy Białej),
Ø      sąsiedztwo Zielonych Płuc Polski,
Ø      roślinność wydmowa,
Ø      roślinność bagienna – Bagno Pulwy,
Ø      zbiorowiska wodne i szuwarowe.

 

   5. Pomniki przyrody – gm. Długosiodło.
   6. 3 gatunki roślin wpisane w Polską Czerwoną Księgę Roślin a występujące w powiecie wyszkowskim.
   7. Rezerwaty przyrody( definicja) – Fidest (co chroni?)
   8. Z którego roku pochodzi i jak się nazywa dąb szypułkowy rosnący w Długosiodle      o obwodzie 641 cm?
   9. Do jakiego typu rezerwatów należy Bagno Pulwy?
  10. Jaki gatunek występuje na wydmach między Mostówką a Lucynowem i stanowi tam największe wrzosowisko?
  11. Szczegółowa charakterystyka Bagna Pulwy ( wyjaśnienie nazwy, podanie najliczniejszej rodziny, formy trwałości, gat. chronione i rzadkie, ile stanowisk goździka pysznego stwierdzono na Bagnie Pulwy?
  12. Ile gatunków roślin występuje na Bagnie Pulwy?
  13. Ile procent na Bagnie Pulwy stanowią gatunki obce – antropofity?
  14. Idea Zielonych Płuc Polski.
  15. Jakie łabędzie można spotkać nad Bugiem i Liwcem?
  16. Jakie znasz rzadkie ptaki mające swoje ostoje lęgowe w Puszczy Białej?
  17. Jaki ptak ma miejsce lęgowe na nadbużańskich skarpach?

 

LITERATURA:

 

1.”Powiat Wyszkowski - unikatowe wartości przyrodnicze, historyczne i krajobrazowe” – praca zbiorowa.

2.”Po Ziemi Wyszkowskiej” – wyd.Edytor.

3.”Puszcza Biała jako jeden z obszarów NATURA 2000” – praca zbiorowa (biblioteka szkolna).

4.”Geografia Fizyczna Polski” – J. Kondracki.

5.”Formy ochrony przyrody” – wybrane zagadnienia z ochrony środowiska, K. Sawczuk, E. Królak, cześć II, wyd. – Liga Ochrony Przyrody.

6.Dziennik Ustaw nr114, poz.492, art.24.1 z 1991roku.

7.”Zielone Płuca Polski” – Mapa Przyrodniczo – Turystyczna.

8.”Głos Wyszkowa” – Biuletyn informacyjny – plan Gminy Długosiodło.

9.Foldery Starostwa Powiatowego w Wyszkowie.

10.Foldery Nadleśnictwa Wyszków.

 

Odsłonięcie pomnika na nadbużańskiej skarpie.

 

„...Nie dajmy zginąć poległym.”

                       Zbigniew Herbert     

 

PAMIĘCI
ŻOŁNIERZY ARMII KRAJOWEJ,
RUCHU OPORU ARMII KRAJOWEJ,
ZRZESZENIA WOLNOŚĆ I NIEZAWISŁOŚĆ,
NARODOWYCH SIŁ ZBROJNYCH
I NARODOWEGO ZJEDNOCZENIA WOJSKOWEGO .
ORAZ CYWILNYCH MIESZKAŃCÓW
KTÓRZY ZGINĘLI Z RĄK KOMUNISTÓW
NA ZIEMI WYSZKOWSKIEJ,
W LATACH 1944-1952

ODDALI ŻYCIE ZA NIEPODLEGŁOŚĆ POLSKI,
WIARĘ KATOLICKĄ i WOLNOŚĆ CZŁOWIEKA

   
 
29 października, odsłonięty został pomnik, upamiętniający żołnierzy antykomunistycznego podziemia zbrojnego oraz mieszkańców ziemi wyszkowskiej poległych z rąk komunistów w latach 1944-1952. Pomnik ten powstał dzięki Fundacji "Pamiętamy". Uroczystość poprzedziła msza św. poprowadzona przez ks. biskupa Stanisława Stefanka w kościele pod wezwaniem św.Idziego. Do Wyszkowa przybyli przedstawiciele rządu m.in. sekretarz stanu Kancelarii Prezydenta Paweł Wypych, który w tym dniu reprezentował Lecha Kaczyńskiego, poseł Henryk Kowalczyk, posłanka Elżbieta Jakubiak oraz polityk Mariusz Kamiński. Uroczystość poprowadził znany aktor Jerzy Zelnik podkreślił:

Pomnik, przy którym się zgromadziliśmy, upamiętnia największe z możliwych świadectwo przywiązania do wartości wysokich, jakimi są niepodległość ojczyzny i wolność jednostki ludzkiej.                           

Odsłonięcia pomnika dokonali: Paweł Wypych, burmistrz Wyszkowa Grzegorz Nowosielski oraz Marianna Włodarczyk siostra Jana i Franciszka Kmiołków; poświęcenia dokonał biskup Stanisław Stefanek. Za wybitne zasługi na rzecz niepodległości Polski, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Odrodzenia Polski odznaczono pośmiertnie wielu bohaterów, odznaczenia te odebrali w imieniu wyróżnionych członkowie rodzin. Natomiast jako jedyny osobiście z rąk Pawła Wypycha Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski odebrał Marian Czajkowski "Dym". Jednostka reprezentacyjna Wojsk Lądowych uczciła bohaterów poprzez oddanie honorowej salwy oraz Apelem Poległych. Na koniec uroczystości wszystkie delegacje oraz goście złożyli wieńce pod pomnikiem bohaterów.

Warto zapamiętać słowa burmistrza Grzegorza Nowosielskiego:

Niech ten pomnik będzie dla naszej młodzieży przypomnieniem ,że o wolność trzeba walczyć , nie z bronią w ręku , ale kulturą i pamięcią , o tych , którzy zginęli za wolność i którzy nigdy nie będą mieli własnych grobów. Niech to miejsce będzie taką symboliczną mogiłą tych wiernych synów ojczyzny.

 

 

Lista nazwisk poległych i pomordowanych .

Wyróżnione nazwiska to dowódcy oporu antykomunistycznego na Ziemi Wyszkowskiej.

 

Zygmunt Dąbkowski "Orka"

Jan Kmiołek "Wir"
Franciszek Kmiołek "Bogdan"
Stanisław Łaniecki "Przelotowy"
Franciszek Ampulski
Kazimierz Ampulski
Jan Anfolecki "Ryś"
Krystyna Bielawska
Julian Bielawski
Zbigniew Bielawski "Ruś"
Hendryk Borczyński "Burza"
Stanisław Brzezicki "Tygrys"
Piotr Chojnacki "Radzymin"
Wacław Chojnowski "Osełka"
Kazimierz Chrzanowski "Ketling"
Ryszard Czechowski
Jerzy Frey "Kula"
Kazimierz Galbarczyk
Kazimierz Glinicki
Wacław Gołębiewski "Nóż"
Władysław Grudziński "Pilot"
Franciszek Jackiewicz
Dariusz Kieliszek "Ponury"
Stanisław Kowalczyk "Odwet"
Tadeusz Kruszewski "Sokół"
Aleksander Kulesza "Krysia"
Piotr Kulasiński "Adam"
Bolesław Kulesza "Pomsta"
Julian Kwiatkowski "Miły"
Tadeusz Makowski " Żbik"
Józef Matusiak "Ponury"
Stanisław Miszewski "Kłos"
Julian Nasiadka "Ostry"
Jan Pędzich " Tygrys"
Stanisław Pisarski "Sęp"
Jerzy Rytel "Koniczynka"
Antoni Sępkowski "Zarzycki"
Roman Składanowski "Wiktor"
Julian Soliwoda "Jurek"
Kazimierz Szkalrski
Anna Szmit

Jan Szulejewski

Antoni Struniawski "Huragan"

Czesław Wilski " Zryw"

Jan Wróblewski "Roman"

Stanisław Zając

 Wacław Zwaliński "Cis"

Hieronim Żbikowski ''Gwiazda''

NN ''Góra''

oraz nieznani,którzy zginęli w tajgach Sybiru lub prochy ich kryją pola Ziemii Wyszkowskiej.

 

 Przygotowała Patrycja Sulich, Katarzyna Zglec, Marzena Skóra i Anna Milczarczyk z kl.I TH                                                Korzystając z lokalnej prasy: Wyszkowiak i Kurier Wyszkowski oraz z Internetu.

 

 

 

Dzieje Wyszkowa i okolic.

Ku niepodległości.

 

  W grudniu 1925 r. w powiecie pułtuskim powstały zaręby organizacyjne Polskiej Organizacji Wojskowej-tajnej organizacji utworzonej w Królestwie Polskim z polecenia Józefa Piłsudzkiego. W myśl jego dyrektywy,POW w odpowiednim momencie miała się włączyć do walki o niepodległość.

  W styczniu 1926 r. zapadły decyzje o tworzeniu kół POW we wszystkich miejscowościach powiatu pułtuskiego.

  W czrerwcu 1916 r. komendę Obwodu Pułtuskiego POW obją porucznik Stanisław Bojkowski ''Widoń'' , oficer legionowy. W pułtusku, Wyszkowie , Nasielsku, w każdej gminie i po wsiach powstały koła pow. Członków POW było tak wielu, że w lipcu 1916 r. Pułtusk stał się siedzibą Okręgu POW.

  W roku 1916 organizacje POW powstała w Wyszkowie. Rekrutowała się ona głównie z członków Ochotniczej Straży Ogniowej, młodzieży rzemieślniczej. Komendantem wyszkowskiej POW był podporucznik Witalias Żmudzki. Głównym zadaniem członków POW było osiągnięcie odpowiedniego wyszkolenia bojowego.

  5 listopada 1926 r.cesarze Niemiec i Austro-Węgier ogłosili tzw.akt niepodległości.          W Wyszkowie wiadomość o tym wydarzeniu była przyjęta z rezerwą ,z radością tylko przez część wyszkowian narodowości żydowskiej. Społeczeństwo Wyszkowa, począwszy od   1926 r. brało aktywny udział w wielu imprezach patryjotycznych ,zaakceptownych przez niemieckiego okupanta, m.in. w 125 rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja . Na przełomie 1916 i 1917 roku. w kościołach wyszkowskiego dekanatu odprawiano msze żałobne za duszę Hendryka Sienkiewicza. W wyszkowskiej szkole średniej śpiewano pieśni patryjotyczne.

  Na początku 1917 roku odbyły się w Wyszkowie pierwsze wybory do rady miejskiej . W myśl ordynacji wyborczej czynne prawo wyborcze przysługiwało mężczyznom , którzy ukończyli 25 lat i mieszkali w Wyszkowie przez ostatnie dwa lata. Bierne prawo wyborcze mieli mężczyźni po ukończeniu 30 lat, władający w mowie i piśmie językiem polskim.

  W nocy z 14 na 15 października 1918r. POW zorganizował akcję przez Komendę okręgową.Poprzecinano wówczas wszystkie połączenia telefoniczne i telegraficzne na trasie między Pułtuskiem a Wyszkowem ,spalono dwa  wiatraki w Wyszkowie, pracujące na potrzeby okupanta, rozlepiono odezwy, wzywające ludność do zbrojnego pogotowia.

  11 listopada 1918 roku o świcie komendant Okręgu wezwał wszystkich pewniaków do akcji zbrojnej, polegającej na rozbrajaniu niemieckich żołnierzy i opanowaniu budynków rządowych. Po odczytaniu rozkazu przez podporucznika Witalisa Żmudzkiego 11 listopada 1918 roku w godzinach porannych ,wyszkowscypeowniacy przystąpili do akcji zbrojnej. Byli oni wspomagani przez oddział Ochotniczej Straży Ogniowej dowodzonej przez dha. Stanisława Pawłowskiego . Bardzo szybko rozbrojono oddział niemieckich żołnierzy stacjonujących w Wyszkowie oraz kilka mniejszych oddziałów nadciągających z sąsiednich wiosek ,zajęto młyn z zapasami zboża. Odebraną niemieckim żołnierzom broń pomagali znosić do komisariatu przy ulicy Kościuszki uczniowie wyszkowskiego gimnazjum.

  13 listopada 1918 roku peownicy z Wyszkowa ,wspomagani przez grupę strażaków z Władysławem Kupczykiem na czele zorganizowali konny wypad do pobliskiego Łochowa. Udało im się zdobyć na niemieckich żołnierzach 80 karabinów ,8 koni i kilka wozów żywności.

                                                                                                      Po 123 latach panowania zaborców Wyszków był wolny. Spełniły się marzenia wielu pokoleń wyszkowian o wolnej,niepodległej Ojczyźnie.

 

W pierwszym okresie po odzyskaniu  niepodległości.

 

  Tuż po odzyskaniu niepodległości Komisarzem Rządu Ludowego na Powiat Pułtuski był Wacław Podwiński. Po jego ustąpieniu , starosta powiatu pułtuskiego został Kazimierz Morawski (1919-1926). Wyszków znalazł się w administracyjnych granicach powiatu pułtuskiego i województwa warszawskiego ,powołanego ustawą z 14 sierpnia 1919 roku.

  Władzę w Wyszkowie przejęła Tymczasowa Rada Miejska. Jej przewodniczącym został prezes Ochotniczej Straży Ogniowej-Stanisław Pawłowski.

  Tymczasowa Rada Miejska położyła główny nacisk w swej działalności na stabilizację życia w Wyszkowie.Starała się otoczyć opieka najbiedniejszych,głodujących i chorych, kontrolowała ceny obowiązujące w handlu.Władze miejskie Wyszkowa wspomagała Policja Państwowa . Pierwszym komendantem policji w Wyszkowie był sierżant Hendryk Starżyński.

 

Przygotowała Patrycja Sulich,Anna Milczarczyk i Katarzyna Zglec z kl. I TH.

Korzystając z książki Janusza Szczepańskiego ''Dzieje okolic i Wyszkowa'' oraz z Internetu.